illfygli

Það eru komnar nýjar myndir frá Danmörku og Frakklandi inn á myndasíðuna mína, og það koma til með að bætast við fleiri á næstu dögum. Tengil á síðuna er að finna í tenglalistanum hægra megin (í "hausverk"), en annars er slóðin www.flickr.com/photos/gretah

Svona til að ljúka umsögn minni um Montmartre-hverfið, þá má líka finna þar grafreitinn Cimetière du Montmartre (E20) og hann er eins og aðrir grafreitir þar í borg (af þeim sem ég hef skoðað) uppfullur af e.k. grafhýsum eða minningarklefum um fólk – mörgum þrælflottum – og smáum og meðalstórum grafreitum sem virðast liggja án nokkurs skipulags hver innan um annan, og svo er troðið þar sem mögulega finnst pláss. En þetta er voða sjarmerandi samt sem áður. Næstum því heimilislegt, bara.

Faldir gangar, eða Passages couverts eru við götuna Boulevard Montmartre við „rætur“ Montmartre-hæðar (E29) og eiginlega ófinnanlegir á kortinu mínu því það sýnir greinilega bara akstursgötur eða það sem sést úr lofti. Fyrir einhverja tilviljun (og leiðbeiningar) fann ég þessa ganga síðasta sumar, en mundi svo ekki nógu vel hvar þeir væru þegar ég ætlaði að leita að þeim nú á vordögum. Sem betur fer rakst ég á götukort yfir svæðið sem vísaði mér á þá (sjá ljósmynd)

Passage Jouffroy var opnaður árið 1846 og hýsir nú m.a. tvær ágætar verslanir með steina (semi-precious minerals/stones), verslun sem selur hálfgerða antíkmuni og muni frá Norður-Afríku (að því er virðist), tvær verslanir með smáhluti fyrir dúkkuhúsagerð (ekki svona leik-dúkkuhúsa, heldur uppstillingar-dúkkuhúsa) og annað, og safnarabúð eða tvær, litla fataverslun og næstum því vaxmyndasafnið Musée Grévin (Inngangurinn er frá Bvd. Montmartre, en útgangurinn inn á Jouffroy). Inn á það safn kostar 18 EUR, minnir mig, og ég ákvað að láta heimsókn bíða betri tíma. En mér skilst að þetta sé nokkuð flott safn. Passage Panoramas er heldur eldri, var opnaður árið 1799 og út frá honum liggja fleiri gangar, s.k. galeries . Í útgöngunum (galerie-unum) er töluvert um veitingastaði, en annars virðast safnarabúðir ráða þar ríkjum að mestu. Sérstaklega ánægjulegt fyrir þá sem safna póstkortum, myntum og síðast en ekki síst, frímerkjum. Þar má bæði kaupa ýmis frímerki á 10 sent stykkið, eða rándýr spjöld með 6-10 álímdum og fágætum frímerkjum í seríu, finna bækur um frímerkjasöfnun og vörulista frönsku frímerkjaútgáfunnar, kaupa allskyns hirslur fyrir myntsöfnun og margt fleira. Verandi safnari í eðli mínu átti ég svolítið erfitt með mig þarna; mann greip sterk löngun að fara að safna flöskutöppum, myntum héðan og þaðan og öllu því sem hægt væri að raða upp í lítil og framdraganleg söfn til að sýna öðrum.

Ég hef komist að þeirri niðurstöðu að Montmartre-hverfið og svæðið í kring sé uppáhaldssvæðið mitt í París. Ef ég ætti milljón evrur sem ég hefði engin sérstök not fyrir þá myndi ég kaupa mér íbúð einhversstaðar þarna. Og vespu/scooter, því það er áreiðanlega ekkert grín að aka bíl eftir sumum gatnanna. Hvað þá að finna bílastæði.
Því ekki fer stoltur Íslendingur með þó ekki sé nema sæmilega tengingu við uppruna sinn að fara að temja sér skilyrðislaust traust á almenningssamgöngur, það væru bara svik.

Meðfram bökkum Signu í einhvern radíus út frá Dómkirkju Vorrar Frúar (Cathédrale Notre-Dame) má finna Bouquinistes sem selja notaðar bækur – allt frá 70-80 ára gömlum útgáfum af skáldsögum til nýlegra Lukku-Láka bóka – , eftirlíkingar af gömlum landakortum, póstkort og jafnvel glasamottur og minjagripi. Þeir eru þarna um helgar á veturna, en líklegast alla daga vikunnar þegar sumra tekur. Fer svolítið eftir veðurfari. Á góðviðrisdögum má líka sjá einstaka listamenn selja verk sín sem þeir stilla upp á plötum og rekkum. Ég keypti eina vatnslitamynd af hluta húss á 30 evrur (kostakjör – ég hefði pottþétt rukkað meira sjálf fyrir svona verk) en gleymdi henni í París í öllum niðurpökkunarhasarnum. En myndin er á vísum stað og ég er búin að taka það loforð af Emeric að hann taki myndina með sér (og gæti hennar sem sjáaldur augna sinna) næst þegar hann kemur til Íslands. Sem hann ráðgerði að yrði einhverntíman í sumar. Ein skott, segi ég nú bara. Fyrir hann.

Þegar gengið er eftir réttum bakka Signu (þeim hægri? vinstri? Ég man það aldrei) má líka sjá Dómkirkju Vorrar Frúar, eða þá byggingu sem flestir þekkja sem Notre Dame í París. Reyndar er María ansi vinsæl í kaþólskum löndum og í París einni má finna fjölmargar kirkjur sem heita Notre Dame hitt og þetta, áreiðanlega eina í hverju arrondissement (sjá dæmi í „extended entry“). En í samræmi við hefðir okkar útlendinganna mun ég framvegis kalla dómkirkjuna hinu klassíska heiti „Notre Dame“ til að forðast óþarfa rugling.

Ókeypis aðgangur er í sjálfa Notre Dame, og messur í gangi á hverjum degi (að því ég held). Ætli maður að skoða kirkjuna er samt betra að koma utan messutíma, því á meðan messu stendur er hluti kirkjunnar lokaður fyrir umgangi og maður sér því minna en ella. Svo má fara upp á þak gegn vægu gjaldi, en varist smáa letrið! Á skilti festu á grindverk kirkjunnar standa allar upplýsingar um opnunartíma og verð fyrir hina ýmsu þjóðfélagshópa, en það er ekki fyrr en maður er búinn að standa í röð í hátt í klukkutíma að við manni blasir skilti við innganginn, skilti sem skellt er á stéttina á opnunartíma og á stendur „Vinsamlegast verið tilbúin með rétta upphæð“ eða eitthvað álíka. Sem þýðir að ekki einasta þarf að greiða með reiðufé, heldur líka að maður þarf að hafa nákvæmlega rétta upphæð tilbúna því starfsfólk Notre Dame getur ekki ómakað sig með að eiga skiptimynt eða standa í því veseni að gefa til baka. Og þetta eru þeir ekkert að hafa fyrir að setja á betri stað svo maður geti skipt peningum áður en maður fer í röðina. Á leiðinni upp á þak má koma við í minjagripaverslun og kaupa tónlist leikna í Notre Dame eða á einhvern hátt tengda henni, póstkort ofl. klassískt. Uppi á þaki má svo sjá hinar frægu ufsagrýlur (gargoyles), en þar sem öryggisnet er umhverfis allar svalirnar þá verða ljósmyndir sem maður tekur af ufsagrýlunum með París í baksýn ekkert sérlega flottar. Ekki nógu svalar fyrir minn smekk, allavega. En það er engu að síður gaman að skoða þetta.

Latneska hverfið svokallaða hýsir m.a. Miðaldasafnið (Musée National du Moyen-Âge), Panthéon og bókabúðina Shakespeare & Co.

Miðaldasafnið bauð upp á ókeypis aðgang fram til 1. eða 30. júní vegna viðgerða á húsnæði (held ég), sem þýddi að einhver hluti safnsins var lokaður. En þennan ókeypis aðgang nýtti ég mér, klyfjuð innkaupapokum úr matvöruverslun og á hálfgerðri hraðferð. Þar af leiðandi var upplifun mín ekki eins viðamikil og hún hefði væntanlega getað orðið, og eins þar sem töluverður hluti safnsins var ekki í boði. Byggingin sem hýsir safnið er reist á rústum Gallo-rómverskra baðhúsa frá árunum í kringum 200. Einhversstaðar í kringum 300 mættu svo barbarar á svæðið og brenndu baðhúsin, en leifar af veggjum og gólfi standa þó enn. Í kringum 1500 lauk svo Jacques nokkur d‘Amboise við að reisa sér rúmgóð híbýli á þessum rústum, og eftir því sem ég best veit þá eru það þau sem núna standa að mestu og hýsa Miðaldasafnið.
Á safninu má sjá mörg stór veggteppi frá 15. og 16. öld, útskornar styttur frá 16. öld og steint gler (stained glass) frá 1400. Frægust veggteppanna eru sex slík sem sýna mærina/konuna og einhyrninginn í þúsundblóma-stíl (mille fleurs) sem þróaðist á 15. og 16. öld.
Heimasíðu safnsins er að finna hér.

Panthéon (D27) var reist á árunum 1764-1790 í ný-klassískum stíl og upprunalega hugsað sem kirkja tileinkuð heilagri Geneviève, verndardýrlingi Parísarborgar (Wikipedia). Panthéon hýsir nú ýmsar styttur, ösku skáldsins og rithöfundarins Viktors Hugo (sem merkilegt nokk fæddist í Besançon, heimabæ Emerics), og hinn þekkta pendúl eða kólf Foucaults (Foucault‘s Pendulum --> sjá hér) hvers tilgangur var að sýna fram á snúning jarðar. Og það er hægt að fá að fara upp undir sjáfur og upp á þak undir leiðsögn.
Shakespeare & Co. (37, Rue de la Bûcherie) selur notaðar bækur og þó þeim sé raðað eftir bestu getu skv. innihaldi og efnivið, þá er það hálfgerð ringulreið sem mætir manni þegar stigið er inn. En það er góð ringulreið. Bækurnar taka gleypa í sig hvern hillumetrann á fætur öðrum í gömlum hillum, þarna er lykt af gömlu ryki, þröngar dyr og lýsingin er ekki alltaf sem best, þarna má finna bækur á ensku, frönsku, þýsku, spænsku, og um allt milli himins og jarðar. Síðast þegar ég var þarna var þar einnig húsköttur sem hreiðraði um sig á bedda innan um fáeina bókastafla. Ég efast þó um að hann hafi verið til sölu. Og kaupi maður bók má fá í hana stimpil frá versluninni, og það er viss sjarmi yfir því. Finnst mér.

"Hvað ætlarðu að verða þegar þú verður fullorðin?" Haha, þá verð ég ellidauð!

Gott að vita að það verður ekkert skelfilegt að verða fimmtug. Næstu 18 ár verða leikur einn!