Opinn hugbúnaður eða ekki opinn hugbúnaður?
Umræða skapaðist á Alþingi Íslendinga íum kostnað vegna hugbúnaðar og tengdra hluta á vegum ríkisins. Þessi umræða er góðra gjalda verð og vissulega hægt að spara á sumum stöðum í þessum málum. Umræða sem þessi hefur líka sprottið upp hjá sveitarfélögunum og hjá mörgum fyrirtækjum. En sumt er þó þess eðlis að ekki má henda sér út í þennan sparnað nema kunnátta sé fyrir hendi.
Open Office er mjög sniðugur vöndull. Þar er að finna allt það sem venjulegur Office notandi þarf á að halda. Það tekur ekki langan tíma að læra á hugbúnaðinn ef maður kann á Microsoft Office að einhverju marki. Þetta er voða mikið "það sem þú sérð er það sem þú færð".
Það sem hins vegar hefur viljað brenna við í umræðunni að menn tala ekki bara um að fá Open Office heldur að skipta út öllu helvítis draslinu. Þar erum við að tala um að skipta úr Windows eða Mac í Linux. Ef maður er nokkuð glúrinn á tölvur þá er ekkert mál að einhenda sér í að nota Linux á einmenningstölvum. Það er hins vegar ekkert alltaf gefið að fólk treysti sér í slíkar breytingar. Líklega 90% tölvunotenda eru svo íhaldssamir í þeim efnum að þeir treysta sér ekki í svona breytingar en það er alveg hægt að berja hausnum við steininn og um síðir lætur steinninn eftir.
Það sem hins vegar er mun flóknara er ef tölvudeildir stofnana, fyrirtækja, sveitarfélaga og ríkis eru þannig mannaðar að menn kunna varla á Linux þjóna og hafa ekkert pælt í þeim þá er þetta einfaldlega ekki hægt. Menn þurfa að kunna á þessa servera til fullnustu til að geta innleitt þá. Og um leið verður að átta sig á því að ef einhver í fyrirtækinu er góður í Linux serverum þá eru ansi miklar líkur á því að viðkomandi verði ráðinn eitthvert annað ef hann er ekki á virkilega góðum launum.
Hvað sé ég jákvætt við svona pælingar?
- Stórlækkaður kostnaður ef kunnáttufólk er á ferð
- Aukin víðsýni notenda og vekur þá til umhugsunar um að hugsa út fyrir rammann
- Hægt að fá óhemju magn af ókeypis hugbúnaði
Hvað sé ég neikvætt við svona pælingar?
- ef þú setur upp Linux sem notendaviðmót þá geturðu lent í stökustu vandræðum með ýmiskonar stillingar - ég hef reynt þetta á eigin heimili.
- Stóraukinn kostnaður við þjálfun hvers starfsmanns sem þegar hefur eingöngu notað Windows eða Mac.
- Kerfisstjórar sem ætla sér stóra hluti en kunna þá ekki og mikill kostnaður fer í þjálfun þeirra.
- Hægt að fá óhemju magn af ókeypis hugbúnaði
Svo er eitt sem ekki hefur verið nefnt í þessari umræðu. Hægt er að gera sérsamninga við Microsoft um stofnanakerfi. Sérstakir skólasamningar eru þegar mögulegir og óháð öðrum netkerfum þá er borgað bara eitt notendaleyfi en annars staðar er borgað fyrir ákveðinn notendafjölda. Þetta er eitthvað sem ég er hreint ekki viss um að sveitarfélög og ríki gera sér grein fyrir.
En það er vissulega góðra gjalda vert að velta þessum hlutum fyrir sér en hafa verður í huga að þeir sem virkilega þekkja til og kunna á þessi mál verða að koma að þeim á frumstigum en ekki þegar búið er að taka ákvörðun. Þú keyrir nefnilega ekki bíl af stað upp á hálendið og tékkar svo á því hvort á hann vanti eldsneyti eða hvort dekkin eru í lagi þegar komið er á áfangastað.
Ég heyrði af fyrirtæki (sem ég man því miður ekki hvert er) sem var með allt í Windows umhverfi - notendatölvur og servera - en ákvað að skipta yfir í Linux alveg á línuna. Kerfisstjórinn var mjög góður með sig og þóttist nú aldeilis kunna þetta. Eftir hálft ár var aftur skipt í Windows vegna þess að kerfisstjórinn hafði ekki kunnað þetta eins vel og hann sagði og það hafði ítrekað verið brotist inn á kerfið hjá þeim og gögnum stolið, breytt eða eytt. Kerfisstjórinn var líka látinn taka pokann sinn.
Ég held í það minnsta að þeir sem stjórna fjárstreymi í fyrirtækjum, stofnunum o.s.frv. verði að spá í hvað það kostar að innleiða nýtt kerfi, þjálfa fólk í nýjum vinnubrögðum með ný vinnutól, ljúka innleiðingunni með fullnaðar árangri og láta hlutina ganga án vandræða á móti því sem það kostar að viðhalda núverandi kerfi og vinnutólum áður en farið er að blása þetta út.
